تاریخچه:

وزارت نیرو در گذرگاه تاریخ
 آغاز تشکیل وزارت آب و برق (که بعدها به وزارت نیرو  تغییر نام و وظیفه پیدا کرد) از اولین نظام نامه موسسه برق تهران مصوب بیست و پنجم مهر ماه 1315 که به منظور برق رسانی به منازل و معابر شهر تهران تاسیس شده بود؛ و قانون اجازه تاسیس بنگاه آبیاری مصوب بیست و نه اردیبهشت سال 1322 که وظیفه اش توسعه و اصلاح امور آبیاری کشور بود؛ به وجود آمد. وضعيت‌ ساختار اداري‌ دولت‌ پس‌ از مشروطه‌ تا سال 1342 كه‌ وزارت‌ آب‌ و برق‌ تأسيس‌شد،  هميشه‌ بگونه‌اي‌ بوده‌ كه‌ ضرورت‌ تمركز مربوط به‌ امور آب‌ و برق و انرژی‌ در يك‌ مجموعه‌ منسجم ‌احساس‌ مي‌شد. ‌به وجود آمدن تاسیسات سدهای مخزنی در نقاط مختلف کشور (لار، لتیان، درودزن، زرینه رود، و...) قانون اجرای انتقال برق ازطریق خطوط هوایی(2/3/1339) و وجود  چندين‌ دستگاه‌ كه‌ متكفل‌ مسئله‌ آب رسانی و برق رسانی ‌بوده‌اند نيز هيچگاه ‌راهگشاي‌ حل‌ معضلات‌ جامعه‌ نبوده‌ است‌. بنابراین، ديدگاه هاي‌ جديدي‌ که‌ دخالت‌ مؤثرتر دولت در امور زیربنایی در بخش های آب، برق و انرژی را ضروری می دانست؛ همچنان‌ سبب‌ بوجود آمدن‌ طيف‌ وسيعي‌ از دستگاههاي‌ اجرايي‌ موازی و مشترك‌ گردید كه‌ به‌ نحوي‌ به‌ مسئله‌ تامین برق وآب (آشامیدنی،کشاورزی و سایر مصارف) مشغول بودند. اما مشکل اساسی این بود که این دستگاه ها از نظام و انسجام و هماهنگی خاصی برخوردار نبودند. به همین دلیل این معضل دولتمردان را برآن داشت تا با تاسیس یک سازمان که بتواند وظایف ارایه خدمات آب و برق را درسراسر کشور برعهده بگیرد؛ موافقت کنند و همین تفكر در نهايت منجر به‌تأسيس‌ «وزارت‌ آب‌ و برق»‌ شد.

لایحه قانون تاسیس وزارت آب وبرق مصوب بیست وششم اسفند 1342 در واقع نقطه پایانی به تمامی سرگردان هایی بود که هم مصرف کنندگان آب و برق داشتند و هم شرکت هایی که دراین زمینه فعالیت می کردند.
براساس این مصوبه وظایف اصلی این وزرات خانه عبارت بودنداز:

    * الف- نظارت بر منابع آب کشور و اجرای طرح های تامین آب و انتقال آنها به مراکز مصرف
    * ب- نظارت بر نحوه جاری شدن فاضلاب شهرها و واحد های صنعتی
    * ج- اجرای طرح های انتقال و توزیع برق درقالب ایجاد شرکت های برق منطقه ای و نظارت بر نحوه استفاده از برق


«وزارت آب وبرق» از سازمان آب تهران، بنگاه برق تهران، بنگاه مستقل آبیاری، اداره کل لوله کشی آب تهران، آب و برق خوزستان، آب و برق کرج و اداره حفاظت از تاسیسات سدهای لار و لتیان ویا سایرسازمان های دولتی که برای احداث و بهره برداری از سدها و منابع آب وبرق کشور به وجود آمده بودند؛ تشکیل شد. به این وسیله هم مصرف کنندگان آب و برق و هم شرکتها و سازمانهای متولی این دو صنعت صاحب یک وزارت خانه  با شرح وظایف مشخص شدند.

با تصویب قانون ایجاد «سازمان برق ایران» (مصوب 19/ 4 / 1346) وزارت آب و برق موظف به تشکیل شرکتهای برق منطقه ای جهت اجرای طرح های برق رسانی به سراسر کشور شد. همچنین تصویب قانون تاسیس «شرکت های بهره برداری از اراضی زیر سدها» در سراسر کشور در تاریخ 30/2/1347 وظایف وزارت آب و برق روز به روز کامل تر و مشخص تر می شد. پس از ایجاد «سازمان انرژی اتمی ایران» ،  قرارشد وظیفه  مطالعه و به کار گیری سایر انرژی های تجدید پذیر به وزارت آب و برق داده شود و به همین دلیل مقدمات تشکیل وزارت نیرو برای انجام کلیه امور مربوط به آب وبرق و انرژی های تجدیدپذیر به وجود آمد.

قانون تاسیس «وزارت نیرو» در بیست و هشتم بهمن 1353 به تصویب رسید که هدف آن حداکثر استفاده ازمنابع انرژی و آب کشور و همچنین تهیه و تامین انرژی و آب برای انواع مصارف عمومی شهروندان عنوان شد.

وظایف اساسی وزارت نیرو نوع گسترده و همه جانبه ای از وظایف وزارت آب وبرق پیشین بود. ازجمله مهم ترین این وظایف که در قانون تاسیس به آنها اشاره شده است؛ عبارتنداز:

    * الف- مطالعه و تحقیق درباره انواع انرژی و تعیین سیاست ها و اجرای برنامه های انرژی
    * ب‌-  سیاستگذاری، هماهنگی، نظارت وبهره برداری از شرکتها و موسساتی که وظیفه تولید، انتقال و توزیع انرژی درسراسر کشور را به عهده دارند.
    * ج‌-   مطالعه و شناخت منابع آب کشور و بهره برداری از آنها
    * د- احداث نیروگاههای برق و تاسیسات  تصفیه و آبرسانی در تمام نقاط کشور
    * ه- ساخت و تولید انواع کالاهای آب و برق


 

با تاسیس وزارت نیرو تمامی اختیارات وزارت آب وبرق به وزارت نیرو منتقل شد و حتی بر اساس ماده 9 این قانون سازمان انرژی اتمی ایران از سازمانهای زیرمجموعه وزارت نیرو محسوب شد و در اصلاح ماده 1 قانون وزارت نیرو در بیستم اردیبهشت 1357 ، احداث، تکمیل و بهره برداری از نیروگاههای اتمی نیز از وظایف اصلی وزارت نیرو تلقی شد. براساس ماده 8 این قانون شرکت ملی نفت ایران نیز موظف شد که برنامه های تولید، پالایش و توزیع نفت و گاز را دراختیار وزارت نیرو قرار دهد. هرچند پس از پیروزی انقلاب اسلامی و توجه به توسعه و ضرورت استفاده  گسترده ازانرژی اتمی، «سازمان انرژی اتمی» مستقل و از وزارت نیرو منفک شد.

درادامه تکمیل وظایف وزارت نیرو در بیست ونهم تیرماه 1354 قانون تشکیل «شرکت های تامین و توزیع آب و تاسیسات آب وفاضلاب شهرها» به تصویب رسید. بر اساس این قانون ایجاد شبکه های جمع آوری و دفع فاضلاب نیز با همکاری شهرداری ها یا بخش خصوصی برعهده وزارت نیرو گذاشته شد.

با وقوع انقلاب اسلامی ایران وتشکیل «شواری انقلاب جمهوری اسلامی ایران» ، با تصویب لایحه قانونی راجع به تغییرات وظایف وزارت نیرو مصوب بیست و یکم تیرماه 1359 بخشی از وظایف وزارت نیرو به سایرسازمانها یا وزارت خانه ها منتقل شد. براساس این لایحه تامین و توزیع آب آشامیدنی شهرها به استانداری و شهرداری ها منتقل شد. ادارات آبیاری و تشکیلات مربوط به آنها نیز به وزارت کشاورزی و عمران روستایی واگذار شد. بدین ترتیب یک بار دیگر وظایف وزارت نیرو دست خوش تغییر وتحول شد.

ایران یکی از کشورهایی است که از لحاظ موقعیت جغرافیایی در منطقه خشک و نیم خشک کره زمین قرارگرفته است، به همین دلیل موضوع آب همواره مورد توجه افکار عمومی قرار گرفته و نبود قانون مشخصی دراین زمینه موجب بروز مشکلات حقوقی می شد. با تصویب قانون توزیع عادلانه آب درتاریخ شانزدهم اسفند 1361حدود و اختیارات یکی از اساسی ترین وظایف وزارت نیرو که همواره با چالش عمومی روبرو بود، تعیین و مشخص شد. این قانون در پنج فصل و52 ماده و27 تبصره، وضعیت چگونگی حفاظت و بهره برداری از منابع آب و حتي فاضلاب را تشریح و هدفمند کرد. درهمین راستا نیز قانون تشکیل کمیته بزرگ سدهای بزرگ و کمیته ملی آبیاری و زهکشی با هدف تسهیل عضویت در کمیسیون های بین المللی و انجام مطالعات علمی در این زمینه در سوم تیرماه 1366 به تصویب رسید.

با پایان یافتن جنگ هشت ساله تحمیلی عراق بر علیه کشور ایران بازسازی و اجرای طرح های عمرانی شدت بیشتری گرفت و دولت و مجلس شورای اسلامی نیز توجه خود را به تصویب قوانین و اجرای طرح های عمرانی معطوف داشتند. وضعیت بهداشت محیط شهرها والزام و ضرورت جمع آوری، انتقال و ساماندهی فاضلاب و تاسیسات آب رسانی شهرها و واحدهای صنعتی، مقدمات تصویب قوانینی را دراین زمینه به وجود آورد. برهمین اساس قانون تشکیل «شرکت های آب وفاضلاب» درتاریخ چهارم اسفند 1369 تصویب و ابلاغ شد. براساس این قانون ایجاد وبهره برداری از شبکه های توزیع آب شهری وجمع آوری وانتقال وتصفیه فاضلاب شهرها برعهده شرکت های مستقلی با عنوان شرکت های آب وفاضلاب استانی که زیر نظر وزارت نیرو انجام وظیفه می کنند؛ گذاشته شد.

بخشی از امورات عمرانی مربوط آبرسانی روستا ها وجمع آوری و دفع فاضلاب های روستایی هنوز تا این تاریخ دراختیار وزارت نیرو قرار نگرفته بود و کماکان برعهده وزارت جهاد سازندگی بود. به منظور یکپارچه سازی وظایف و واگذاری کلیه خدمات آب و برق به مردم ایران، بنا به تصویب هیئت وزیران در مردادماه 1381 وظایف آب وفاضلاب های روستایی نیز به وزارت نیرو واگذار شد. همچنین برق رسانی به روستاها نیز برعهده وزارت نیرو گذاشته شد.

 به این وسیله کلیه وظایف تامین وآبرسانی به شهرها و روستاها، ایجاد شبکه ها وتصفیه خانه های فاضلاب شهری و روستایی و تامین وتوزیع برق به شهرها و روستاها، ومطالعه واستفاده از انرژی های تجدید پذیر ازجمله اساسی ترین وظایف وزارت نیرو است که هم اکنون در حال انجام است.

 توسعه جمعیت، تکثر شهرها و لزوم توجه به تجهیز روستاها از یکسو و تحولات و تغییرات شتابنده فن آوری از سویی دیگر موجب می شود که ساختار سازمانی دولت و به تبع آن وزارت خانه ها در دوره های متوالی دستخوش تغییرات شود. اما وزارت نیرو درگذر زمان تا سال 1386 وظایف و ماموریت هایی را دارد که دراین متن به آنها اشاره شده است.
 
 ماموریت ها:

وزارت نیرو دارای ماموریت های مشخص و معینی است که درچهار بخش قابل تعریف است و  عبارتند از:

الف - بخش آب :

        * 1- شناسایی، ذخیره سازی، تامین و انتقال منابع آبی به شهرها و روستاها
        * 2- حفاظت و بهره برداری مناسب از منابع آب (سطحی و زیرزمینی)



ب- بخش آب و فاضلاب:

        * 1-  تامین، تصفیه و توزیع آب آشامیدنی به شهرها و روستاها
        * 2- جمع آوری، انتقال و تصفیه فاضلاب های شهری و روستایی


 
ج- بخش برق و انرژی:

        * 1- تولید، انتقال و توزیع انرژی برق به شهرها و روستاها
        * 2- مطالعه، تحقیق و اجرای طرح های استفاده از انرژی های تجدید پذیر


 
د- بخش پشتیبانی تولید کالا وخدمات فنی، مهندسی:

        * 1-  ساخت و تولید کالاهای مورد نیاز صنعت آب و برق
        * 2- تقویت و صدور خدمات فنی و مهندسی آب و برق

اهداف:

وزارت نیرو یکی از مهمترین وزارت خانه های اقتصادی دولت محسوب می شود. میزان اعتبارات سالیانه این وزارت خانه به طور طبیعی چند برابر برخی از وزارت خانه ها است. اهمیت تامین و توزیع آب و برق با کیفیت مطلوب که از حیاتی ترین نیازهای جامعه است، مهمترین هدف این وزارت خانه محسوب می شود. اما می توان مهمترین اهداف وزارت نیرو را به شرح زیر در چند محور ذکر کرد:

    * 1- حفاظت، نگهداری، بهره برداری و بهبود کمی و کیفی منابع آب های سطحی و زیرزمینی.
    * 2- رضایت و اقناع مردم با تامین، تصفیه و توزیع مناسب آب بهداشتی سالم و دائمی برای انواع مصارف.
    * 3- بالابردن بهداشت محیط شهرها و روستاها با طراحی و اجرای شبکه های جمع آوری و تصفیه خانه های فاضلاب.
    * 4- تامین نیازهای انرژی با کیفیت مطلوب و تمام وقت برای انواع مصارف شهروندان
    * 5-  دیدگاه بلند مدت (دورنگر) به صیانت از منابع آب و انرژی و انتقال آن به نسل های آینده

 
 
سیاست های کلان:

بخشی از سیاست های کلان انرژی کشور از سیاستهای مشترک بین وزرات خانه های نفت و سازمان انرژی اتمی ایران است.


بخش منابع آب
سياست‌هاي كلي نظام جمهوری اسلامی ایران در مورد "مدیریت منابع آّب" مصوب مورخ 23/10/1377 که در تاریخ 3/11/1379 توسط مقام معظم رهبری تایید و طی نا مه شماره 1/76230 مورخ3/11/1379 ابلاغ گردیده؛ به شرح زیر است:

    * 1- ايجاد نظام جامع مديريت در كل چرخة آب بر اساس اصول توسعة پايدار و آمايش سرزمين در حوضه‌هاي آبريز كشور.
    * 2- ارتقاي بهره‎وري و توجه به ارزش اقتصادي و امنيتي و سياسي آب در استحصال و عرضه و نگهداري و مصرف آن.
    * 3- افزايش ميزان استحصال آب، به حداقل رساندن ضايعات طبيعي و غير طبيعي آب در كشور از هر طريق ممكن.
    * 4- تدوين برنامة جامع به منظور رعايت تناسب دراجراي طرح‌هاي سدسازی و آبخيزداري وآبخوان‎داري و شبكه‌هاي آبياري و تجهيز و تسطيح اراضي و استفاده از آب‌هاي غيرمتعارف و ارتقاي دانش و فنون و تقويت نقش مردم در استحصال و بهره‎برداري.
    * 5- مهار آب‌هاي مرزی كه از كشور خارج مي‌شود و اولويت استفاده از منابع آب‌هاي مشترك.


 

 بخش انرژی

سياست‌هاي  كلي  نظام جمهوری  اسلامی  ایران  درمورد  "انرژی"  مصوب  مورخ 23/10/1377 که در تاریخ 3/11/1379 توسط مقام معظم رهبری تایید و طی نامه شماره 1/76230 مورخ3/11/1379 ابلاغ گردیده؛ به شرح زیر است.

 

الف ـ سياست‌هاي كلي نفت و گاز

    * 1- اتخاذ تدبير و راهكارهاي مناسب براي گسترش اكتشاف نفت و گاز و شناخت كامل منابع انرژی كشور.
    * 2- افزايش ظرفيت توليد صيانت شدة نفت متناسب با ذخاير موجود و برخورداري كشور از افزايش قدرت اقتصادي و امنيتي و سياسي.
    * 3- افزايش ظرفيت توليد گاز، متناسب با حجم ذخاير كشور به منظور تأمين مصرف داخلي و حداكثر جايگزيني با فرآورده‌هاي نفتي.
    * 4- گسترش تحقيقات بنيادي و توسعه‌اي و تربيت نيروي انساني و تلاش براي ايجاد مركز جذب و صدور دانش و خدمات فني ـ مهندسي انرژي در سطح بين‎الملل و ارتقاء فن‎آوري در زمينه‌هاي منابع وصنايع نفت وگاز و پتروشيمي.
    * 5- تلاش لازم و ايجاد سازماندهي قانونمند براي جذب منابع مالي مورد نياز (داخلي و خارجي) در امور نفت و گاز در بخش‌هاي مجاز قانوني.
    * 6- بهره‌برداري از موقعيت منطقه‌اي و جغرافيايي كشور براي خريد و فروش و فرآوري و پالايش و معاوضه و انتقال نفت و گاز منطقه به بازارهاي داخلي و جهاني.
    * 7- بهينه‌سازي مصرف و كاهش شدت انرژي.
    * 8- جايگزيني صادرات فرآورده‌هاي نفت و گاز و پتروشيمي به جاي صدور نفت خام و گاز طبيعي.


 

ب- سياست‌هاي كلي ساير منابع انرژي

    * 1- ايجاد تنوع در منابع انرژي كشور و استفاده از آن با رعايت مسائل زيست‌محيطي و تلاش براي افزايش سهم انرژي‌هاي تجديدپذير با اولويت انرژي‌هاي آبي.
    * 2- تلاش براي كسب فن‎آوري و دانش هسته‌اي و ايجاد نيروگاه‌هاي هسته‌اي به منظور تأمين سهمي از انرژي كشور و تربيت نيروهاي متخصص.
    * 3- گسترش فعاليت‌هاي پژوهشي و تحقيقاتي در امور انرژي‌هاي گداخت هسته‌اي و مشاركت و همكاري علمي و تخصصي در اين زمينه.
    * 4- تلاش براي كسب فن‎آوري و دانش فني انرژي‌هاي نو و ايجاد نيروگاه‌ها از قبيل بادي و خورشيدي و پيل‌هاي سوختي و زمين گرمايي در كشور.

 
شرح وظایف:

 وظایف وزارت نیرو در قانون تاسیس آن که درتاریخ 28/11/1353 به تصویب مجلس سنای وقت رسید، مشخص شده است. اما با گذشت زمان و وقوع انقلاب اسلامی ایران دربیست ودوم بهمن ماه سال هزاروسیصدوپنجاه وهفت و سایرقوانین اصلاحیه که در تاریخچه به آنها اشاره شد؛ دچار تغییرات شده است. ولی هم اکنون(سال 1386 ) شرح وظایف وزارت نیرو در شش محور قابل تعریف است.

 

الف - بخش آب:

    * 1- اجرای طرح های ذخیره سازی، تامین وانتقال آب برای مصارف خانگی، کشاورزی، عمومی، تجاری وصنعتی
    * 2- حفاظت، کنترل وبهره برداری از منابع آب های سطحی و زیرزمینی( رودخانه ها، سواحل، تالاب ها، دریاچه ها، چشمه ها، نهرها، کانالهای آب، قنوات، چاه ها وسایرمنابع آب)
    * 3-  تدوین وتنظیم پیش نویس قوانین و لوایح پشنهادی مربوط به منابع آب به دولت و مجلس
    * 4-    تلاش جهت مطالعه وعضویت در کمیته وکنوانسیون های جهانی درزمینه آب
    * 5-  سیاستگزاری، برنامه ریزی وارایه راهکارهای مناسب جهت اجرای طرح های مربوط به منابع آب کشور در قالب قوانینی وبرنامه های دولت
    * 6- برنامه ریزی وانجام طرح های تحقیقاتی و پژوهشی منابع آب وتامین نیروی انسانی متخصص  و آموزش و تربیت آنان.
    * 7- هماهنگی، نظارت وارزیابی فعالیت شرکت های زیرمجموعه درپیشبرد اهداف کلی منابع آب کشور.
    * 8 - جذب سرمایه های داخلی وخارجی وایجاد زمینه مناسب برای جلب مشارکت های مردمی وبخش خصوصی دراجرای طرح های آب در کشور


 

ب- بخش آب و فاضلاب:

    * 1- سیاستگزاری، برنامه ریزی، اجرا وتوسعه طرح های آبرسانی، تصفیه و توزیع آب شهری و روستایی
    * 2- سیاست گزاری، برنامه ریزی، اجرا وتوسعه طرح های جمع آوری، انتقال وتصفیه  پساب های صنعتی، شهری و روستایی
    * 3- تدوین وتنظیم پیش نویس قوانین ولوایح پیشنهادی مربوط به تعرفه های آب بها وفاضلاب و حق اشتراک آب و فاضلاب به صورت سالیانه به دولت ومجلس واجرای آنها
    * 4- انجام امور تحقيقاتي مرتبط با فعاليت شركتهاي آب و فاضلاب و هماهنگي و برنامه ريزي آموزشي بمنظور ارتقاء سطح علمي كاركنان شركتهاي آب و فاضلاب
    * 5- عضويت دركنفرانس ها وانجمن هاي جهانی به منظوركسب وتبادل اطلاعات تخصصي وانجام مطالعات، پژوهشها وتهيه طرح های آب وفاضلاب.
    *  6- تهيه استانداردها و رويه هاي اجرایي مربوط به امورآب وفاضلاب شهري بمنظور ارایه خدمات بهتربه مشتركين، استفاده بهينه ازامكانات، كنترل كيفي پساب خروجي ازتصفيه خانه هاي فاضلاب براساس استانداردهاي سازمان حفاظت محيط زيست
    * 7-  هماهنگی، نظارت وارزیابی فعالیت شرکت های زیرمجموعه درپیشبرد اهداف کلی آب و فاضلاب کشور.


 

ج- بخش برق:

    * 1- سیاست گزاری، برنامه ریزی، اجرا وتوسعه طرح های تولید، انتقال وتوزیع انرژی برق در شهرها وروستا های سراسر کشور
    * 2- بررسي وتدوين پيشنهادهاي لازم درزمينه راهبردها، سياست ها، برنامه‌ها، قوانین وآیین نامه های صنعت برق وتعرفه های بهای مصرف واشتراک برق به طورسالیانه جهت ارایه به دولت و مجلس واجرای آنها
    * 3- برنامه ریزی جهت انجام طرح های تحقيقاتي وپژوهشی مرتبط با فعاليت شركت و هماهنگي وبرنامه ريزي آموزشي بمنظور ارتقاء سطح علمی کارکنان صنعت برق کشور
    * 4- جذب سرمایه های داخلی وخارجی وایجاد زمینه های لازم برای مشارکت بخش خصوصی دراجرای طرح های تولید وانتقال برق درسراسر کشور.
    * 5- عضویت درکمیته وکنوانسیون های جهانی انرژی وکسب وتبادل اطلاعات لازم به منظور استاندارد کردن وارتقاء فعالیت های صنعت برق کشور
    * 6- هدف مند کردن میزان مصرف برق ویارانه ها برابر استانداردهای جهانی
    * 7- سیاست گزاری، نظارت وهماهنگی بین شرکت های زیرمجموعه به منظور اجرای به موقع طرح های برق در راستای پیشبرد اهداف کلان صنعت برق کشور


 

د- بخش انرژی های تجدید پذیر:

    * 1- تعیین سیاست های کلان انرژی
    * 2- برنامه ریزی واجرای طرح های انرژی های تجدیدپذیر با توجه به ویژگی هرمنطقه ازکشور
    * 3- مطالعه، تحقیق وپژوهش به منظورشناسایی توان مناطق کشور دراستفاده ازانرژی های تجدیدپذیر
    * 4- مطالعه وتحقیق واجرای طرح های بهینه سازی مصرف انرژی درکشور


 

ه - بخش پشتیبانی فنی و مهندسی:

    * 1- انجام طرح های تحقیقاتی وپژوهشی به منظوربالا بردن توان داخلی جهت ساخت وتولید کالا ها وقطعات تاسیسات آبی وبرقی درکشور
    * 2- مدیریت برساخت وتولید قطعات مورد نیازتاسیسات وطرح های آب وبرق درداخل کشور
    * 3- صدور خدمات فنی ومهندسی به سایرکشورها برای اجرای طرح های آب وبرق.


 

و- بخش برنامه ریزی و نیروی انسانی:

    * 1- تدوين سياستها وراهبري منابع انساني به منظور تقویت مطالعات و برنامه ریزی جهت ارایه الگوی مناسب مدیریتی
    * 2- مطالعه وتحقیق به منظور به کارگیری فن آوری اطلاعات درصنعت آب وبرق
    * 3- سیاستگزاری وبرنامه ریزی به منظور انجام پژوهش وتحقیقات، همچنین ایجاد زمینه های لازم  آموزشی، تربیت وجذب نیروی انسانی متخصص درصنعت آب وبرق
    * 4- تدوين برنامه بلندمدت و راهبردي، تلفيق برنامه هاي كوتاه مدت وميان مدت بخشهاي مختلف صنعت آب وبرق و ارایه لايحه بودجه وزارت نيرو
    * 5- ارتباط مناسب ومستمر با مجلس شورای اسلامی به منظور توجیه وتصویب لوایح و قوانین مورد نیاز وزارت نیرو

 
قانون تاسیس وزارت نیرو مصوب 28/11/1353:
(نقل از شماره 8791-19/12/1353 روزنامه رسمی)

 
ماده 1- به منظور حداکثر استفاده از منابع انرژی و آب کشور و همچنین تهیه و تامین انرژی و آب برای انواع مصارف اعم از صنعتی- کشاورزی و روستایی و شهری و حمل و نقل، وزارت نیرو برای انجام وظایف اساسی زیر تشکیل می‌شود:

    *      الف- بررسی و مطالعه و تحقیق درباره انواع انرژی و تنطیم برنامه‌های کوتاه‌مدت و درازمدت برای استفاده از منابع مختلف و برآورد میزان قابل تولید سالانه انواع انرژی و همچنین برآورد میزان احتیاجات انرژی کشور در بخش‌های مختلف و هم‌آهنگ نمودن مصارف انواع انرژی
    *      ب- مطالعه و تحقیق برای شناسایی و در اختیار گرفتن انرژی‌های دست نیافته
    *      ج- تعیین سیاست انرژی کشور
    *      د- هم‌آهنگ نمودن برنامه‌های موسساتی که در حال حاضر در امر تولید و بهره‌برداری و انتقال و توزیع انرژی وجود دارند و یا آنچه که در آینده ایجاد خواهد شد
    *      ﻫ- نظارت بر نحوه استفاده از انواع انرژی و همچنین تعیین و تصویب نحوه مصرف و نرخ انواع انرژی در داخل کشور
    *      و- نظارت بر نحوه استفاده از مواد انرژی‌زا به صورت مواد اولیه در صنایع
    *      ز- تعیین مقررات و صدور دستورالعمل‌های لازم برای حسن انجام امور مربوط به تولید و انتقال و توزیع و مصرف انرژی در کشور
    *      ح- ارتباط و مبادله اطلاعات و همکاری‌های علمی و فنی و صنعتی و بازرگانی با کشورها و موسسات خارجی در زمینه انواع انرژی
    *      ط- تهیه و اجرای طرح‌های لازم در زمینه احداث نیروگاه‌های تولید برق و ایجاد شبکه‌های انتقال و توزیع برق و تاسیسات شیرین کردن آب شور و اداره بهره‌برداری از آنها به وسیله سازمان‌ها و شرکت‌های وابسته و تابع وزارت نیرو
    *      ی- انجام مطالعات به منظور شناخت مشخصات منابع آب کشور اعم از سطحی و زیرزمینی برای تهیه برنامه‌های چگونگی بهره‌برداری از آنها و تهیه طرح‌های جامع باتوجه به سیاست‌ها و برنامه‌های استفاده از سرزمین
    *      ک- انجام مطالعات تفصیلی برای توسعه بهره‌برداری از منابع آب زیرزمینی و مهار کردن آب‌های سطحی به منظور احداث تاسیسات موردنیاز و تهیه طرح‌های اجرایی
    *      ل- احداث تاسیسات مربوط به آب و بهره‌‌برداری از آنها
    *      م- کنترل بهره‌برداری از منابع آب و اجرای قانون آب و نحوه ملی شدن آن
    *      ن- انجام تحقیقات لازم درباره مسائل آب و به کار بردن روش‌های جدید علمی و فنی برای بهره‌وری بیشتر و بهتر منابع آب
    *      س- تهیه و تنظیم اجرای برنامه‌های آموزشی به منظور تربیت نیروی انسانی موردنیاز
    *      ع- تهیه و تدارک و ساخت وسائل و لوازم ماشین‌آلات مربوط به امر تولید و انتقال و توزیع آب و برق


ماده 2- وزارت نیرو مجاز است برای انجام وظایف مقرر در این قانون مبادرت به ایجاد و اداره سازمان‌های تحقیقاتی و آموزشی بنماید و همچنین موسساتی را که طبق اصول بازرگانی و یا غیربازرگانی اداره خواهند شد به‌عنوان شرکت یا سازمان به وجود آورنده اساسنامه موسسات مذکور از طرف وزارت نیرو تهیه و پس از تایید سازمان امور اداری و استخدامی کشور به تصویب کمیسیون‌های مربوط مجلسین خواهد رسید و نسبت به تعییرات بعدی اساسنامه‌های موسسات مذکور نیز به ترتیب فوق عمل خواهد شد.

ماده 3- از تاریخ تصویب این قانون وزارت نیرو جایگزین وزارت آب و برق می‌شود و کلیه کارکنان و وسائل و دارائی و اعتبارات و تعهدات آن به وزارت نیرو منتقل می‌گردد. کلیه موسسات و شرکت‌های تابع وزارت آب و برق از شرکت‌های تابع وزارت نیرو محسوب می‌شوند و وظایف و اختیارات وزیر و وزارت آب و برق در شرکت‌های مزبور به وزیر و وزارت نیرو منتقل می‌گردد.

ماده 4- وزارت نیرو حسب مورد و نوع احتیاج برای انجام وظایف مقرر در این قانون سازمان و تشکیلات لازم را براساس تبصره 2 ماده 8 قانون استخدام کشوری تهیه و پس از تایید سازمان امور اداری و استخدامی کشور به مورد اجرا خواهد گذاشت و تا زمانی که سازمان و تشکیلات مزبور به تایید نرسیده است سازمان و تشکیلات مصوب فعلی وزارت آب و برق معتبر است.

ماده 5- آن قسمت از تشکیلات وزارت آب و برق و سازمان آب و برق خوزستان که در امور مربوط به کشت و صنعت فعالیت دارند تدریجاً با کلیه وظایف و اختیارات و دارائی و بدهی و بودجه و درآمد و اعتبارات و تعهدات و کارکنان به وزارت کشاورزی و منابع طبیعی منتقل خواهد شد. کلیه اختیارات وزیر و وزارت آب و برق در کلیه قراردادهای منعقد شده مربوط به شرکت‌های کشت و صنعت واقع در اراضی زیرسد دز (این اسم باتوجه به مصوبه شورای انقلاب اسلامی جایگزین نام قبلی شده است) به وزیر وزارت کشاورزی و منابع طبیعی واگذار می‌گردد و همچنین سهام وزارت آب و برق در شرکت سهامی کشت و صنعت شاوور و اختیارات وزیر و وزارت آب و برق در شرکت مزبور به وزارت کشاورزی و منابع طبیعی و وزیر کشاورزی و منابع طبیعی واگذار می‌شود.

ماده 6- وزارت نیرو مجاز است پس از تایید سازمان امور اداری و استخدامی کشور با تصویب کمیسیون‌های مربوط مجلسین اصلاحات لازم را در اساسنامه موسسات و شرکت‌های تابع خود به‌عمل آورده و یا نسبت به ادغام و انحلال آنها با رعایت اساسنامه‌های مربوط اقدام نماید.

ماده 7- وظایف و اختیاراتی که برای وزیر و وزارت آب و برق به موجب قوانین و آئین‌نامه و مقررات مصوب تعیین شده است به وزیر وزارت نیرو منتقل می‌گردد.

ماده 8- در مورد نفت و گاز و فرآورده‌های آنها شرکت ملی نفت ایران و شرکت‌های فرعی و وابسته آن در حدود مفاد قانون نفت و سایر قوانین مربوط به خود عمل خواهند کرد. شرکت ملی نفت ایران برنامه‌های تولید، پالایش و توزیع نفت و گاز را به اطلاع وزارت نیرو خواهد رسانید. وزارت نیرو عهده‌دار هم‌آهنگ کردن آن برنامه‌ها با برنامه‌های سایر منابع انرژی خواهد بود.

ماده 9- سازمان انرژی اتمی ایران به وزارت نیرو وابسته می‌شود و کلیه وظایف و اختیارات وزیر وزارت آب و برق در مورد سازمان مذکور به وزیر و وزارت نیرو منتقل می‌گردد.

ماده 10- وزارت نیرو مجاز است به‌منظور انجام وظایف مقرر در این قانون متخصصین و کارشناسان ایرانی موردنیاز را براساس آئین‌نامه استخدامی خاصی که به تصویب شورای حقوق و دستمزد خواهد رسیداستخدام نماید

ماده 11- آیین نامه های لازم برای اجرای این قانون توسط وزارت  نیرو تهیه و پس از تصویب هیئت وزیران به مورد اجرا گذارده  خواهد شد.
 

لینک ارتباط با وزارت نیرو:

http://www.moe.org.ir/HomePage.aspx?TabID=4359&Site=DouranPortal&Lang=fa-IR