وزارت نفت پس از ملی شدن صنعت نفت در ایران تاسیس گردید. این وزارتخانه مسئول تمام عملیات اولیه و فعالیتهای صنعت نفت در زمینه اکتشاف، حفاری و تولید در مناطق نفتی و گاز بوسیله این شرکت اجرا می‌شود. این شرکت علاوه بر تامین نیازهای اصلی انرژی، بیشتر از ۸۰٪ از درآمد ارزی خارجی را بوسیله صدور نفت خام و فرآورده‌های نفتی پالایش یافتن تامین می‌کند.

 

صنعت نفت ایران صنعتی گسترده و رشد یافته است كه با توجه و به گواهی اطلاعات ذیل دارای منابع ارزنده و قابلیتهای سطح بالا می باشد. شركت ملی نفت ایران ذخائر عظیمی از نفت خام را در اختیار دارد كه می تواند بیش از ٧٩٨/١٣٠ میلیارد بشكه را بصورت اولیه و بازیافت دوم استخراج نماید. منابع عظیم گاز طبیعی ایران با ذخایری معادل ٢٦٧٥٠ میلیارد متر مکعب می باشد که برابر با ١٨ درصد کل ذخایر شناخته شده گاز طبیعی جهان است و این کشور را در مکان دوم از نظر مقدار ذخائر گاز طبیعی در میان سایر كشورها قرار می دهد در حالیكه تنها حدود ٢٣ میلیارد متر مکعب با ذخائر روسیه تفاوت دارد. در حال حاضر ٨ پالایشگاه و یك مجموعه پالایش با قابلیت پالایش ٥/١ میلیون بشكه در روز موجود است. فراوانی منابع طبیعی پایه مانند گاز طبیعی و نفت ، شرایط مطلوبی برای پیشرفت و گسترش محصولات پتروشیمی در كشور فراهم آورده است. بنابراین شركت ملی پتروشیمی در سالهای اخیر در تولید محصولات پتروشیمی متنوع و بالا بردن میزان تولید تا به سطح جدیدی موفق بوده است.

همزمان با گسترش صنعت نفت و نیاز به بعضی تغییرات در ساختار سازمانی آن، اصلاحات قابل توجهی در سالهای اخیر در ساختار سازمانی صنعت نفت ایران صورت گرفته است. نكته قابل توجه در طبقه بندی مسوولیتها و عملیات در وزارت نفت اهمیت عملكرد چه در سطوح عالی و چه سطوح پایین تر می باشد. با در نظر گرفتن این مهم بیشتر عملیات صنعت نفت در حال حاضر توسط ٤ شركت اصلی ذیل انجام می گیرد. شركت ملی نفت ایران، شركت ملی پالایش و پخش فراورده های نفتی، شركت ملی گاز ایران، شركت ملی پتروشیمی.

شركت ملی نفت ایران : تمام عملیات اولیه و فعالیتهای صنعت نفت در زمینه اكتشاف، حفاری و تولید در مناطق نفتی و گاز بوسیله این شركت اجرا می شود. این شركت علاوه بر تامین نیازهای اصلی انرژی، بیشتر از %٨٠ از درآمد ارزی خارجی را بوسیله صدور نفت خام و فرآورده های نفتی پالایش یافتن تامین می كند. فعالیتهای اصلی انجام شده توسط شركت ملی نفت ایران شامل

• فعالیتهای زمین شناسی، تحقیقات ژئوفیزیك، توپوگرافی، سیسموگرافی، graviometry ، magnetometry كه توسط مدیریت اكتشاف شركت ملی نفت ایران هدایت و انجام می شود.
• اكتشاف و گسترش عملیات حفاری در مناطق آبی و ساحلی از مسوولیتهای شركت ملی حفاری ایران است.
• استخراج منابع نفت و گاز در مناطق ساحلی و تولید نفت خام، با توجه به اصول مهندسی مخازن، برای حفاظت از منابع نفتی استخراج یافته از مسوولیتهای مدیریت تولید برای مناطق ساحلی است.
• وظیفه مهم استخراج منابع نفت و گاز واقع در آبهای بین المللی خلیج فارس مانند سلمان، رشادت، ابوذر و سروش قسمتی از مسوولیتهای مدیریت تولید برای مناطق ساحلی است.
• ذخیره تغذیه اصلی پالایشگاههای نفت و پتروشیمی
• مدیریت عملیات بازاریابی، هدایت نفت خام و عملیات صدور محصولات نفتی پالایش یافته، همكاری با سازمان اوپك، بازنگری بازار جهانی نفت خام و تصمیم گیری در مورد سیاستهای آینده مربوط به صادرات نفت خام، بعضی از مسوولیتهای اساسی مدیریت امور بین الملل می باشد.
• نقل و انتقال نفت خام و محصولات نفتی پالایش یافته از راه دریا، كه نقش اساسی در صادرات نفت خام و پخش محصولات نفتی به بنادر جنوبی كشور دارد، بوسیله نفت كش های بزرگ شركت ملی نفت كش انجام می شود.

از توضیحات وارده شده چنین بر می آید كه زنجیره عملیات اكتشاف، حفاری، تولید، انتقال، بازاریابی و صدور نفت خام مطابق یك برنامه هماهنگ بوسیله ادارات مختلف شركت ملی نفت ایران صورت می گیرد كه شامل ٤ مدیریت اصلی است : مدیریت اكتشاف، مدیریت تولید، مدیریت تولید بنادر، مدیریت امور بین الملل، و عملكرد آنها بوسیله سایر مدیریتها مانند برنامه ریزی حقوق، امور مدیریتی، حقوقی، مالی كه آنها نیز مانند شركتهای وابسته ساختار عملیاتی مشخصی دارند، پشتیبانی می شود.

شركت ملی پالایش و پخش فراورده های نفتی ایران: مسوولیت اصلی این شركت (NIORDC) تولید و پخش انواع فراورده های نفتی پالایش یافته مانند LPG ، گازوئیل، نفت سفید، گاز مایع، روغن موتور و مواد سوختی در داخل كشور است.

به لطف دسترسی آسان به مواد تغذیه مورد نیاز و بهره وری از داشتن منابع گسترده نیروی انسانی ماهر و قابلیتهای عملی، این شركت یكی از ثروتمندترین شركتهای پالایش در تمام دنیا است.

نفت خام توسط لوله های نفتی از مناطق نفتی در بخشهای جنوبی كشور به پالایشگاههای كشور انتقال می یابد و فراورده های نفتی پالایش شده از پالایشگاهها بوسیله خطوط لوله، نفت كش، خط آهن نفتی و ظروف نفتی به مكانهای ذخیره انتقال می یابد. شركت ملی پالایش و پخش فراورده های نفتی كه دارای مكانهای ذخیره محصولات نفتی و شعب پخش در تمامی كشور است، نقش مهمی در تامین نیازهای مصرف كنندگان فراورده های نفتی ایفا می كند.

جدول شماره ١ گنجایش پالایشگاههایی كه توسط شركت ملی پالایش و پخش فرآورده های نفتی اداره می شود را نشان می دهد.

نام مجموعه پتروشیمی	گنجایش
مجموعه پتروشیمی اراك	٩٥١
مجموعه پتروشیمی اصفهان	١٩٣
مجموعه پتروشیمی بندرعباس	٤٣٣١
مجموعه پتروشیمی تبریز و اورمیه	٦٧٧
مجموعه پتروشیمی خارك	٤٣١
مجموعه پتروشیمی خراسان	٨٢٥
مجموعه پتروشیمی رازی	٣٢٢٦
مجموعه پتروشیمی شیراز	١٧٩٩

[ بازگشت ]