تبلیغات تخصصی رایگان

روغن ترانسفورماتورهاي قدرت نقش بسيار مهمي در عملكرد ترانسفورماتورها دارند. نقش عايق كنندگي، خنك كنندگي و تشخيص عيب از جمله مهمترين وظايف روغن مي باشند. با پيرشدن ترانسفورماتور ، روغن اين دستگاه بعضي از خصوصيات شيميايي و الكتريكي خود را از دست مي دهد. از جمله مهمترين اين خصوصيات مي توان به خصوصيات الكتريكي كه حائز اهميت مي باشند، اشاره نمود.
دلایل اصلی كه روغن ترانسفورماتورهاي قدرت را دچار مشكل مي نمايند عبارتند از:
- افزايش ذرات معلق در روغن
- وجود آب به مقدار زياد در روغن
- وجود آلودگي هاي شيميايي مانند اسيديته و...
مسائل فوق باعث تغيير پارامترهاي متعدد مي شوند. به عنوان مثال افزايش ذرات معلق و وجود آن باعث كاستن قدرت دي الكتريك روغن و افزايش اسيديته، باعث خوردگي كاغذ و اجزاي داخلي ترانسفورماتور مي شود. براي بهبود روغن ترانسفورماتوري كه دچار ضعف هاي متعدد شده است مي توان از فيلتراسيون استفاده نمود. با فيلتر نمودن روغن مي توان ذرات معلق آن را جدا نمود و در نتيجه ولتاژ شكست را بالا برد. مي توان با خلاء نمودن روغن ، آب را بصورت بخار از روغن جدا نمود. حذف آلودگي هاي شيميايي فقط با كمك فيلترهاي شيميايي ممكن است.
از جمله مهمترين آلودگي كه روغن ترانسفورماتور را تحت تأثير قرار مي دهد وجود آب به مقدار كم در داخل روغن است. جدا نمودن آن در داخل ترانسفورماتور به راحتي امكان پذير نمي باشد. علت اين مسأله وجود مقادير بسيار زياد آب داخل كاغذ ترانسفورماتور مي باشد كه با جدا نمودن آب روغن دوباره جايگزين آن مي شود.

روشهای فیلتر نمودن

الف - روشهای Off-line
از زمانهای دور برای بهبود کیفیت عایقی روغن ترانسفورماتورهای قدرت از روشهای فیلتراسیون هنگامی که ترانسفورماتور خاموش بوده است استفاده می کردند. در این روش هنگامی که ترانسفورماتور خاموش می باشد به مدت چند شبانه روز به صورت پیوسته روغن را داخل ترانسفورماتور چرخانده و آنرا در بیرون تحت فیلتراسیون و خلاء به منظور جدا نمودن ذرات معلق و آب محلول قرار می دادند.
این روش دارای معایب فراوانی است از جمله لزوم داغ نمودن روغن ترانسفورماتور و همچنین لزوم خاموش نمودن ترانسفورماتور را می توان نام برد.

ب- روشهای نوین – روشهای در حین کار
براي جدا نمودن آب به صورت بهينه، لازم است كه از فيلترهاي در حين كار استفاده نمود. مهمترين مزاياي فيلترهاي (خشك كن) هاي در حين كار خشك نمودن بهينه ترانسفورماتور در طول زمان و همچنين عدم لزوم خاموشي ترانسفورماتور را مي توان عنوان نمود. اصول عملکرد این فیلترها مانند شکل زیر است که در آن روغن از مخزن تحت فشار خارج شده و در مسیر آن یک فیلتر فیزیکی قرار می گیرد. در اینجا ذرات معلق فیلتر شده و تحت تاثیر خلاء آب محلول در آن گرفته می شود. روغن فیلتر شده به وسیله پمپ به ترانسفورماتور برگردانده می شود. این چرخه با دبی پایین در حدود 250 لیتر در ساعت به صورت پیوسته از چند ماه تا چند سال با توجه به وضعیت ترانسفورماتور صورت می گیرد.

مزاياي خشك كردن On-Line روغن و كاغذ عايقي ترانسفورماتورهاي قدرت با استفاده ازدستگاه V30
• رطوبت زدائي از روغن ترانسفورماتور بصورت On-Line
• افزايش ولتاژ شکست روغن عايقي
• رطوبت زدائي از کاغذ عايقي ترانسفورماتور
• کاهش ميزان ذرات معلق داخل روغن ترانس
• کاهش ميزان ضريب تلفات عايقي روغن
• کاهش ميزان اسيديته روغن
• افزايش قابليت بارگيري ترانسفورماتور
• افزايش عمر باقيمانده ترانسفورماتور
• عملکرد مطمئن و عدم تأثير سو بر بهره برداری عادي از ترانسفورماتور
• گاززدائي از روغن ترانسفورماتور با استفاده از روش De-Gassing
• اعلام آلارم و خروج ترانسفورماتور از مدار در صورت تشکيل مقدار زياد گاز

روغن ترانسفورماتور يكي از مشتقات نفتي است. روغن پايه بطور كلي يك مادهئيدروكربني مي باشد. از پالايش يك برش نفتي مناسب روغن ترانسفورماتور بدستمي آيد. روغن ترانسفورماتور موارد مصرف كاملاً اختصاصي دارد و همه سالهمقدار قابل توجهي از آن در تأسيسات صنعت برق كشور و بخش توزيع به مصرف ميرسد.
كاربرد اين روغن به عنوان يك عايق الكتريكي و يك سيال خنك كنندهترانسفورماتور و دژنكتورها مي باشد. اين روغن از جمله روغن هاي واراداتيبه كشور مي باشد كه ساليانه مبلغ قابل ملاحظه اي به واردات آن اختصاص دادهمي شود.
بنابر اين بررسي، شناخت و كاربرد صحيح روغن در ترانس هاي توزيع بمنظوربهره برداري بهينه از اين نوع تجهيزات گران قيمت در شبكه توزيع از اهميتخاصي برخوردار است. لذا در جزوه حاضر سعي گرديده است هر چند بطور خلاصهنكاتي در مورد مشخصات فني و شيميايي انواع روغن ها، نحوه نگهداري در زمانبهره برداري، نمونه برداري و منترل كيفيت و سرويس آن ارايه گردد.

خواص روغن
بطور كلي دلايل اصلي بكار بردن روغن ها در ترانسفورماتورها را مي توان بصورت خلاصه زير بيان نمود:
الف- عايق كاري الكتريكي.
ب- كنترل درجه حرارت داخلي ترانس و انتقال حرارت.
ج- جلوگيري از خوردگي مواد عايق و قسمتهاي فلزي ترانسفورماتور.
د- طول عمر زيادتر و تضمين پايداري شيميايي براي ترانسفورماتور.
هر- آب بندي و جمع آوري و حمل مواد ناخالصي ناشي از كاركرد به خارج از محيط سيستم.
و- خاموش كردن جرقه الكتريكي.
قبل از معرفي استانداردهاي متداول در جهان و تعريف اين خصوصيات شيميايي والكتريكي روغنهاي ترانس، وظايف يك روغن خوب را به عنوان يك سيال عايق و يكماده انتقال دهنده حرارت كه به نحو احسن انجام وظيفه مي كند، عبارتند از :
الف- استقامت دي الكتريك (يا ولتاژ شكست) بالا
ب- قابليت انتقال حرارت خوب
ج- ويسكوزيته كم
د- نقطه ريزش يا سيلان پايين
هر- نقطه اشتغال بالا
و- تمايل به اكسيداسيون و تشكيل لجن كم
ز- ضريب تلفات عايق
پايين
ك- ميزان تغييرات خواص و درجه حرارت بالا كم
ل- مقاومت مخصوص زياد
شرايط كار روغن
خواص عمده روغن از نظر ارزيابي قابليت سرويس دهي آن به شرايط محيط بهرهبرداري از آن بستگي دارد. قبل از انتخاب روغن بايد شرايط سويس و مكان مورداستفاده را ملاحظه نمود. مهمترين عوامل بر روي خواص و شرايط عبارتند از :
الف- تغييرات درجه حرارت محيط (ماگزيمم و مينيمم دما در طول سال).
ب- بار سيستم و سطوح ولتاژ مورد استفاده.
ج- آلودگي و ناخالصي هاي موجود.
د- امكان حضور هوا و نفوذ آن در سيستم روغن.
هر- فضا و موقعيت نصب ترانس از لحاظ حريق و ....
و- عمليات و نحوه نگهداري واحدها.
عواملي كه باعث فساد و خراب شدن روغن ترانس و در نتيجه عدول از خصوصيات استاندارد آن مي شود عبارتند از :
الف- نفوذ رطوبت و آب.
ب- درجه حرارت بالا و شديد.
ج- اكسيداسيون و اسيدي شدن روغن.
د- وارد شدن ذرات معلق و ناخالصي در روغن.